Flat Rate vs Reducing Balance: የብድር ወለድ ስውር ወጪ

1 ኦክቶበር 2025

ብድር (ለመኪና፣ ለቤት ወይም ለንግድ) ሲጠይቁ ሁለት አይነት የወለድ አይነቶችን ሊያጋጥሙዎት ይችላሉ፡ Flat Rate እና Reducing Balance Rate።

በእነዚህ በሁለቱ መካከል ያለውን ልዩነት መረዳት በጣም አስፈላጊ ነው፤ ምክንያቱም እርስዎ በሚከፍሉት አጠቃላይ ወለድ ላይ ከፍተኛ ልዩነት ሊፈጥሩ ይችላሉ።

ቋሚ ወለድ (Flat Rate) ምንድን ነው?

ቋሚ ወለድ (Flat Rate) የሚሰላው በብድሩ መነሻ ዋና ገንዘብ (Original Principal) ላይ ነው። ብድሩን እየከፈሉ ቢሄዱም ወለዱ አይቀንስም።

ምሳሌ:

የብድር መጠን: 100,000 ብር
ወለድ: 10% በዓመት (Flat/ቋሚ)
ጊዜ: 1 ዓመት

ስሌት:

የዓመት ወለድ = 100,000 × 10% = 10,000 ብር
አጠቃላይ ወለድ = 10,000 ብር
የወር ክፍያ = (100,000 + 10,000) / 12 = 9,167 ብር

በመጨረሻው ወር፣ ቀሪ ብድርዎ ትንሽ ቢሆንም፣ አሁንም በሙሉ 100,000 ብር ላይ የተሰላ ወለድ ይከፍላሉ።

ቀሪ ሂሳብ ላይ ወለድ (Reducing Balance) ምንድን ነው?

ቀሪ ሂሳብ ላይ ወለድ (Reducing Balance) የሚሰላው በየወሩ መጨረሻ ላይ ባለው ቀሪ ሂሳብ (Outstanding Balance) ላይ ነው። ዋናውን ገንዘብ እየከፈሉ ሲሄዱ፣ የሚከፍሉት ወለድ እየቀነሰ ይሄዳል።

ምሳሌ:

የብድር መጠን: 100,000 ብር
ወለድ: 10% በዓመት (Reducing/ቀሪ ሂሳብ)
ጊዜ: 1 ዓመት

ስሌት:

ወር 1 ወለድ: 100,000 × (10%/12) ≈ 833 ብር
ወር 1 ክፍያ: 8,792 ብር
ወር 1 የተከፈለ ዋና ገንዘብ: 8,792 - 833 = 7,959 ብር
አዲስ ቀሪ ሂሳብ: 100,000 - 7,959 = 92,041 ብር
ወር 2 ወለድ: 92,041 × (10%/12) ≈ 767 ብር (ከወር 1 ያነሰ ነው!)

አጠቃላይ የተከፈለ ወለድ: ≈ 5,499 ብር (ከFlat Rate 10,000 ብር ጋር ሲነፃፀር ግማሽ ያህል ይቀንሳል!)

በኢትዮጵያ ያለው ሁኔታ

በኢትዮጵያ ውስጥ ያሉ ትላልቅ ባንኮች (እንደ CBE, Awash, Dashen) ለቤት እና ለመኪና ብድሮች ብዙውን ጊዜ ቀሪ ሂሳብ ላይ ወለድ (Reducing Balance) ይጠቀማሉ።

ነገር ግን አንዳንድ አነስተኛ የፋይናንስ ተቋማት (Microfinance) እና የግል አበዳሪዎች ቋሚ ወለድ (Flat Rate) ሊጠቀሙ ይችላሉ። ብድር ከመውሰድዎ በፊት "ወለዱ የሚታሰበው በመነሻ ብድር ላይ ነው ወይስ በቀሪ ሂሳብ ላይ?" ብለው መጠየቅዎን አይርሱ።

የቋሚ ወለድ (Flat Rate) "ወጥመድ"

አበዳሪዎች ብዙ ጊዜ ቋሚ ወለድ (Flat Rate) ያስተዋውቃሉ፤ ምክንያቱም ቁጥሩ ትንሽ እና ሳቢ ይመስላል።

10% ቋሚ ወለድ (Flat Rate) ከ 17-19% ቀሪ ሂሳብ ላይ ወለድ (Reducing Rate) ጋር እኩል ነው።
ባንክ 'A' "10% ቋሚ (Flat)" እና ባንክ 'B' "15% ቀሪ (Reducing)" ቢያቀርቡ፣ 15% ከ10% ቢበልጥም ባንክ 'B' በጣም ርካሽ ነው።