ጠቅላላ ደመወዝ እና የተጣራ ደመወዝ - ልዩነቱ ምንድነው?

አዲስ ስራ ሲጀምሩ ወይም ደመወዝ ሲጨመርልዎት፣ በውል ላይ የተጻፈው ቁጥር እና በባንክ ሂሳብዎ ውስጥ የሚያዩት ቁጥር ይለያያል። ድርጅቱ ተሳስቶ ይሆን?

አይደለም። ይህ በ ጠቅላላ ደመወዝ እና የተጣራ ደመወዝ መካከል ያለው ልዩነት ነው።

ጠቅላላ ደመወዝ ምንድነው?

ጠቅላላ ደመወዝ አሰሪዎ ለእርስዎ የሚከፍለው አጠቃላይ መጠን ነው። ይህ በቅጥር ውልዎ ላይ የሚሰፍረው እና ለብድር ወይም ለሌላ ጉዳይ እንደ ገቢ ማረጋገጫ የሚጠቀሙበት ቁጥር ነው።

ገንዘቡ የት ይሄዳል?

ከደመወዝዎ ላይ ሁለት ዋና ዋና ነገሮች ይቀነሳሉ፡

1. የስራ ግብር (Employment Tax): በኢትዮጵያ ህግ መሰረት፣ ከ600 ቢር በላይ የሚያገኝ ማንኛውም ሰራተኛ ግብር መክፈል አለበት። ገቢዎ በጨመረ ቁጥር የሚከፍሉት የግብር መጠን (Tax Rate) ይጨምራል።
2. ጡረታ (Pension): ለመጪው ጊዜዎ የሚቀመጥ ነው። ለግል ድርጅት ሰራተኞች፣ ከጠቅላላ ደመወዝ 7% ይቀነሳል። (አሰሪዎ ተጨማሪ 11% ይከፍላል)።

የተጣራ ደመወዝ ለምን አስፈላጊ ነው?

ቤት ሲከራዩ፣ በጀት ሲያወጡ ወይም ለወሩ ወጪ ሲያቅዱ፣ ጠቅላላ ደመወዝዎን መጠቀም የለብዎትም። ምክንያቱም ያ ገንዘብ እጅዎ አይገባም።

ትክክለኛው የመግዛት አቅምዎ የተጣራ ደመወዝዎ ነው።

ምሳሌ

ጠቅላላ ደመወዝዎ 10,000 ብር ነው እንበል።

• ጡረታ (7%): 700 ብር ይቀነሳል።
• ግብር: ቀሪው ላይ ተመስርቶ ይሰላል።

ስለዚህ እጅዎ የሚገባው ከ10,000 ያነሰ ይሆናል።

የተጣራ ደመወዝዎን እንዴት ማስላት ይቻላል?

የኢትዮጵያ የግብር ስሌት "ተቀናሽ ዘዴ" (Deduction Method) ስለሚጠቀም በወረቀት ለማስላት ውስብስብ ሊሆን ይችላል።

በቀላሉ የእኛን የደመወዝ ካልኩሌተር በመጠቀም በሰከንዶች ውስጥ ማስላት ይችላሉ።

1. ጠቅላላ ደመወዝዎን ያስገቡ።
2. አበል (Allowances) ካለ ይጨምሩ።
3. ውጤቱን ይመልከቱ።

ምን ያህል ለግብር እና ለጡረታ እንደሚቆረጥ እና በትክክል ስንት ብር እንደሚያገኙ ያረጋግጡ።

ደመወዜን አስላ

ማሳሰቢያ፡ የግብር ህጎች ሊለወጡ ይችላሉ። ይህ ካልኩሌተር ወቅታዊ መረጃዎችን መሰረት ያደረገ ግምት ይሰጣል።