දළ වැටුප vs ශුද්ධ වැටුප - ඔබේ වැටුප අඩු වී ඇත්තේ ඇයි?
ඔබ රැකියාවට බැඳෙන විට "ලක්ෂ 2ක වැටුපක්" (Rs. 200,000) ලැබෙන බවට පොරොන්දු වූවා යැයි සිතන්න. නමුත් මාසය අවසානයේ ඔබේ බැංකු ගිණුමට බැර වී ඇත්තේ ඊට අඩු මුදලකි. ආයතනයෙන් වැරදීමක් සිදුවීද?
නැත. මෙය දළ වැටුප (Gross Salary) සහ ශුද්ධ වැටුප (Net Salary) අතර වෙනසයි.
දළ වැටුප යනු කුමක්ද?
දළ වැටුප යනු ඔබේ සේවායෝජකයා ඔබ වෙනුවෙන් ගෙවන සම්පූර්ණ මුදලයි. මූලික වැටුප (Basic Salary) සහ දීමනා (Allowances) මෙයට ඇතුළත් වේ. ණය ලබා ගැනීමේදී බැංකු සලකා බලන්නේ මෙම මුදලයි.
ඔබේ මුදල් යන්නේ කොහාටද?
ඔබේ අතට මුදල් ලැබීමට පෙර, ප්රධාන වශයෙන් කොටස් දෙකක් අඩු කරනු ලැබේ:
- EPF (සේවක අර්ථසාධක අරමුදල): ඔබේ මූලික වැටුපෙන් 8% ක් ඔබේ අනාගතය වෙනුවෙන් EPF ගිණුමට බැර කෙරේ. (සේවායෝජකයා තවත් 12% ක් එකතු කරයි).
- APIT (උපයන විට ගෙවීමේ බද්ද): ඔබ මසකට රු. 100,000 කට වඩා උපයන්නේ නම්, රජයට ආදායම් බදු ගෙවිය යුතුය. මෙය ස්වයංක්රීයව ඔබේ වැටුපෙන් කපා ගනු ලැබේ.
වැදගත් වන්නේ "ශුද්ධ වැටුප" පමණි
ඔබේ අයවැය (Budget) සැකසීමේදී හෝ වියදම් පාලනය කිරීමේදී දළ වැටුප ගැන නොසිතන්න. ඔබේ වියදම් පියවා ගත හැක්කේ ශුද්ධ වැටුප (අතට ලැබෙන මුදල) මගින් පමණි.
උදාහරණයක්:
ඔබ රු. 250,000 ක දළ වැටුපක් ලබන්නේ නම්:
- EPF (8%) සඳහා රු. 20,000 ක් අඩු වේ.
- ඉතිරි මුදලට APIT බදු අය වේ.
ඔබේ නියම වැටුප ගණනය කරන්නේ කෙසේද?
ශ්රී ලංකාවේ බදු නීති සංකීර්ණ විය හැක. විශේෂයෙන්ම නව බදු සංශෝධන (2024) සමග ඔබේ බදු මුදල වෙනස් විය හැක.
අපගේ වැටුප් ගණක යන්ත්රය භාවිතා කර තත්පර කිහිපයකින් ඔබේ නියම වැටුප සොයා ගන්න.
- දළ වැටුප ඇතුලත් කරන්න.
- දීමනා තිබේ නම් එකතු කරන්න.
- ගණනය කරන්න (Calculate) ඔබන්න.
ඔබේ EPF අඩු කිරීම සහ ගෙවිය යුතු APIT බද්ද කොපමණ දැයි බලා ගන්න.
සටහන: බදු නීති රජයේ ප්රතිපත්ති මත වෙනස් විය හැක. නවතම තොරතුරු සඳහා මෙම ගණක යන්ත්රය යාවත්කාලීන කර ඇත.
Written by Calc Labo Research Team