මෑතකදී රජය විසින් වයස අවුරුදු 18 ට වැඩි සියලුම පුරවැසියන් සඳහා බදු ගෙවන්නන් හඳුනා ගැනීමේ අංකය (TIN - Taxpayer Identification Number) ලබා ගැනීම අනිවාර්ය කර ඇත.
බොහෝ දෙනෙක් සිතන්නේ TIN එකක් ගත් පමණින් බදු ගෙවිය යුතු බවයි. නමුත් එය වැරදි වැටහීමකි.
TIN එකක් යනු කුමක්ද?
TIN යනු දේශීය ආදායම් දෙපාර්තමේන්තුව (IRD) විසින් නිකුත් කරන ලද අනන්ය අංකයකි. එය රජය සමඟ ගනුදෙනු කිරීමේදී (වාහන ලියාපදිංචිය, ඉඩම් මිලදී ගැනීම) අත්යවශ්ය වේ.
වැදගත්: TIN එකක් තිබීම යනු ඔබ බදු ගෙවිය යුතු යැයි අදහස් නොවේ. ඔබ බදු ගෙවිය යුත්තේ ඔබේ වාර්ෂික ආදායම රු. ලක්ෂ 12 (මසකට රු. 100,000) ඉක්මවන්නේ නම් පමණි.
TIN ලබා ගන්නේ කෙසේද?
ඔබට දේශීය ආදායම් දෙපාර්තමේන්තුවේ කාර්යාලයට යාමට අවශ්ය නැත. අන්තර්ජාලය හරහා පහසුවෙන් ලබා ගත හැක.
- IRD වෙබ් අඩවියට පිවිසෙන්න:
www.ird.gov.lk - e-Services තෝරන්න: "Taxpayer Registration" වෙත යන්න.
- තොරතුරු පුරවන්න: ඔබේ ජාතික හැඳුනුම්පත (NIC) සහ ඡායාරූප අවශ්ය වේ.
- තහවුරු කිරීම: දින කිහිපයකින් ඔබට TIN සහතිකය විද්යුත් තැපෑලෙන් (Email) ලැබෙනු ඇත.
TIN නොගතහොත් කුමක් සිදුවේද?
- රු. 50,000 දක්වා දඩයක් නියම විය හැක.
- වාහන බලපත්ර අලුත් කිරීමේදී හෝ ඉඩම් ලියාපදිංචියේදී බාධා ඇති විය හැක.
බදු ගණනය කරන්නේ කෙසේද?
ඔබේ ආදායම ලක්ෂ 12 ට වැඩි නම්, ඔබ බදු ගෙවිය යුතුය. බදු අනුපාතය ආදායම අනුව වෙනස් වේ (6% සිට 36% දක්වා).
ඔබේ ආදායම සහ වියදම් සැලසුම් කිරීමට අපගේ අයවැය ගණක යන්ත්රය භාවිතා කරන්න.
Written by Calc Labo Research Team